Galeria Panoramy 360 WK Panoramy 360 Patronat Patronat

ŻNINIANIE I NIE TYLKO

Prezentujemy Państwu leksykon żninian oraz osób, których losy splotły się ze Żninem lub wpłynęły one na historię Żnina.

M

Tadeusz Małachowski (1928-1987)

Znany malarz urodzony i tworzący w Żninie. Wybitny rysownik i portrecista, malarz współczesności.

Tadeusz Małachowski urodził się 25 października 1928 roku w Żninie. Rodzice zamieszkali w rodzinnej kamienicy przy ul. Kościuszki 26, tam też Tadeusz przyszedł na świat i spędził większość swojego twórczego życia. Edukacje szkolną rozpoczął w Rogoźnie, a krótko przed wybuchem wojny ( 1938r) kontynuował naukę w żnińskiej szkole powszechnej ( obecnie Szkoła Podstawowa nr 1). Wybuch wojny przerwał zarówno edukację artysty jak i jego dzieciństwo. W 1940 roku rodzinę opuścił ojciec i od tego momentu wraz z matką i siostrą był skazany na własne siły. W wieku lat 14 zaczął zarabiać jako goniec w Urzędzie Towarzystwa Ziemskiego, gdzie rozwoził pisma niemieckie. Niejednokrotnie w tym czasie przeżył traumatyczne przeżycia ze strony Niemców, był bity i katowany. Hitlerowcom wystarczył pretekst. Te bestialskie wydarzenia odbiły się później zarówno w psychice jak i w twórczości artysty. W kwietniu 1945 roku tuż po zakończeniu wojny Tadeusz rozpoczął naukę w klasie pierwszej Prywatnego Gimnazjum im. Braci Śniadeckich w Żninie, a w 1947 zdał egzamin końcowy tzw. „małą maturę”. W tym samym roku zaczął uczęszczać do Liceum Plastycznego w Poznaniu, jednocześnie ćwiczył śpiew w szkole muzycznej. Po roku jednak jego edukacja w placówkach zakończyła się. W tym czasie zaczął malować pierwsze olejne obrazy. W roku 1949 został wcielony do wojska. Początkowo odbywał służbę w Drawsku Pomorskim w Koszalinie, później w Bydgoszczy. Tam też szybko doceniono umiejętności plastyczne młodego Małachowskiego. Powierzono mu wykonywanie gazetek, różnego rodzaju dekoracji, porterów wodzów rewolucji. Jego krnąbrna natura dawała o sobie znać. Nie miał szacunku dla przełożonych, wielokrotnie trzymał ręce w kieszeni i prawie zawsze rysował. Jednak te występki były mu wybaczane, gdyż rysował wiele szkiców z żołnierskiego życia. 1951 po raz pierwszy zauważono wielki talent Tadeusza. Jego prace zostały wystawione w zorganizowanej w Warszawie Ogólnowojskowej Wystawie Plastyki. Zdobył pierwszą nagrodę. Dalej jednak pozostawał niepokornym duchem i nie zmienił swojego stosunku do wojska i do przymusu, który ograniczał jego umysł i wolę. W 1952 roku rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W tym czasie nie stronił od uciech studenckiego życia, jednak przede wszystkim malował. Zajmował się także wykonywaniem biżuterii, aby finansowo wspomóc matkę i siostrę. Po skończeniu studiów malarz wraca do rodzinnego miasta, gdyż jak sam twierdził „Ja się źle czuję w dużych miastach, najlepiej było by mi na wsi. Lubię obserwować jak ludzie się zmieniają, a to najłatwiej zauważyć w małych środowiskach.” W początkowym okresie ludzie z małego miasteczka uważali go za cynika. Jego brak poszanowania dla norm społecznych spotkał się z ogólna krytyką. Był nieprzewidywalny, jednak bardzo mocno odczuwał cierpienie i krzywdę innych. Wkrótce nastąpiła zmiana nastawienia przez społeczeństwo. Małachowski zaczął współpracować z młodzieżą, która chętnie przychodziła do jego pracowni. 6 sierpnia 1967 roku zawarł związek małżeński z Ewą Puwalską. W 1970 roku została otwarta wystawa artysty w warszawskiej Zachęcie. Odnosił sukcesy zarówno na polu artystycznym jak i prywatnym( w 1971 roku urodził mu się syn Łukasz, a w 1977 córka Maja). Małachowski był obdarzony niezwykłą pasja i wrażliwością. Kochał sztukę i rodzinę, jednak nie za bardzo radził sobie z rzeczywistością i życiem. Jak pisze Daniel Włodarczyk zdarzały mu się okresy „ zapomnienia” i „ oczyszczenia”. Niestety nawet kuracja w Gnieźnie nie przyniosła efektów. Intensywna praca i charakterystyczny styl życia spowodował chorobę. W 1984 zachorował, przeszedł zawał serca, walczył o życie, jednak 17 października 1987 roku przegrał. Wszystkie najważniejsze cykle twórczości Małachowskiego zawarte są w cyklach: „ Dramaty”, „Wielkie i małe samotności”, „Epitafium na temat śmierci”, „ Don Kichot”. Prace artysty są odbiciem wcześniejszych przeżyć, doznań, emocji i myśli. Natomiast głównym motywem całego dorobku jest dramat . Ponadto malował bardzo dużo portretów, nie obce mu były również inne formy wypowiedzi artystycznej takie jak: rysunek ,tempera czy karykatura. Jego malarstwo wyróżniało się swoistym doborem kolorów. Bardzo wrażliwy, ukazywał w swoich obrazach problemy współczesnego człowieka i świata zagrożonego zagładą atomową. Galeria jego dzieł znajduje się w Muzeum Ziemi Pałuckiej z Żninie.

Tadeusz Małachowski

Do góry