Galeria Panoramy 360 WK Panoramy 360 Patronat Patronat

ŻNINIANIE I NIE TYLKO

Prezentujemy Państwu leksykon żninian oraz osób, których losy splotły się ze Żninem lub wpłynęły one na historię Żnina.

B

Jarosław Bogoria (1276-1376)

Jarosław Bogoria Skotnicki urodził się w 1276 roku. Arcybiskup, metropolita gnieźnieński, kanclerz biskupa Nankera, kanclerz kujawski,pełnomocnik króla Kazimierza III Wielkiego na procesie z Krzyżakami w Warszawie.W 1343 współuczestniczył w podpisaniu pokoju kaliskiego. Zmarł w Kaliszu 17 IX 1372 r. i spoczął w katedrze gnieźnieńskiej.

B

Bodzanta (1320- 1388)

Arcybiskup, metropolita gnieźnieński, urodzony ok. 1320 r. w rodzinie rycerskiego rodu Szeligów we wsi Szeligi nieopodal Opatowa. Był zwolennikiem polityki dynastycznej Ludwika Węgierskiego.Osiągnął w karierze duchowej godności: kantora (1358) i scholastyka wiśnickiego (1359), kanonika krakowskiego (1359), prepozyta Św. Floriana na Kleparzu k. Krakowa (1372) i abpa gnieźnieńskiego (9 czerwca 1382). Zmarł w Chełmie (k. Uniejowa) w 1388, a pochowany został w katedrze gnieźnieńskiej w ufundowanej przez siebie kaplicy.

B

Jan Bogusławski (ur. 1935)

Jan Bogusławski urodził się w Żninie w 1935 roku.

B

Marian Bross (1900-1940)

Marian Bross urodził się 2 października 1900 roku w Witkowie jako syn Konstantego i Heleny z Knastów. Brał udział w końcówce I wojny światowej, powstaniu wielkopolskim oraz w II wojnie światowej jako oficer mobilizacyjny. Około 1928 roku przyjechał do Żnina wraz z rodziną. Pracował tam jako adwokat i sędzia. Pełnił także funkcję wiceburmistrza miasta Żnin. W trakcie kampanii wrześniowej został wzięty do niewoli sowieckiej i skierowany do obozu w Kozielsku. Został zamordowany przez NKWD 4 kwietnia 1940 r. w lesie katyńskim.

C

Stanisław Czabański (1927-1995)

Przez lata przemierzał ulice Żnina. W pewnym okresie z fuzją, później z dwoma jamnikami na smyczy. Ale polował nie na kaczki lub zające. Nie wiem też, czy kiedyś w życiu zająca ustrzelił. Bo on przede wszystkim polował na informacje, tropił wydarzenia...
Ten ciąg do dziennikarstwa był chyba rodzinny. Jego starszy brat Tomek między innymi redagował w Warszawie miesięcznik "W naszych LZS-ch", jego bratanek Krzysztof należy obecnie do czołówki dziennikarskiej młodszej generacji. Inny zakres problematyki, inny zasięg, ale zasada ta sama: służba piórem środowisku w którym żyje się i pracuje.

C

Jan Curzytek (1893-1951)

Kapitan Jan Curzytek urodził się w 1893 roku. Od zawsze był związany ze Żninem. Zmarł w 1951 roku, a jego mogiła znajduje się w stolicy Pałuk.

D

Wanda Dobaczewska (1892-1980)

Wanda Dobaczewska urodziła się 24 sierpnia 1892 roku w Twerze. Była pisarką, poetką, publicystką, autorką sztuk teatralnych dla dzieci. Autorka m.in.:
- "Złotej Studzienki"
- "Człowieka, którego nazwano Diabłem"
- "Społeczeństwa nie z tej ziemi"

W 1951 zamieszkała w Żninie i do końca życia napisała wiele powieści tematycznie związanych z Pałukami. Zmarła 23 listopada 1980 roku.

E

Franciszek Ebel (1889-1976)

Franciszek Ebel urodził się w 1889 w Żninie. Był patriotą i społecznikiem. Zmarł w wieku 87 lat, w 1976 roku.

G

Erazm Gliczner (1535-1603)

Erazm Gliczner urodził się w 1535 roku w Laskach Wielkich pod Żniniem. Był wybitnym polskim reformatorem religijnym, pedagogiem, przywódcą luteran wielkopolskich. Był autorem szeregu rozpraw, traktatów m.in.: Confessia wiary (1594), Apelacja... (1598), Chronicon Rerum Poloniae (1597). Syn mieszczanina Jakuba i Doroty z Ninińskich. Zmarł 21 stycznia 1603 roku w Brodnicy.

G

Aleksander Guttry (1813- 1891)

Powstaniec, polski działacz narodowy w okresie zaborów. Urodził się w 1813 r. w rodzinnym majątku w Paryżu na Pałukach. Rodzicami byli Leon i Honorata ze Skaryszewskich. Rodzina Aleksandra przybyła ze Szkocji do Polski w XVIII w. Do szkół Guttry uczęszczał w Poznaniu, później najprawdopodobniej studiował w Krakowie. Po zakończonym powstaniu listopadowym, w którym brał udział, Guttry powrócił do Wielkiego Księstwa Poznańskiego, w którym pracował w organizacjach ziemskich.

G

Józef Glemp (1929- 2013)

Polski biskup rzymskokatolicki, doktor obojga praw, biskup diecezjalny warmiński w latach 1979–1981, arcybiskup metropolita gnieźnieński w latach 1981–1992, arcybiskup metropolita warszawski w latach 1981–2006, prymas Polski w latach 1981–2009, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski w latach 1981–2004, kardynał prezbiter od 1983, arcybiskup senior archidiecezji warszawskiej od 2006.

G

Marian Henryk Golec (1908-1969)

Marian Henryk Golec znany jest w Żninie głównie z zasług, jakie poczynił dla powiatu żnińskiego na polu oświaty. Mniej osób kojarzy jego działalność w ruchu ludowym, którego struktury na Pałukach rozwijał już przed II wojną światową. Po jej zakończeniu pozostał wierny swoim ideałom, aktywnie działając w Polskim Stronnictwie Ludowym, co wymagało wówczas dużej odwagi.

Początki działalności partii ludowej (PSL Piast Wincentego Witosa) w Wielkopolsce przypadają na rok 1919. Nie były one łatwe, gdyż teren ten, będący bastionem Narodowej Demokracji, był wrogo nastawiony wobec idei ruchu ludowego. Dochodziło nawet do tego, że sami chłopi wyrzucali działaczy PSL ze swoich wsi. Pracy politycznej nie ułatwiały zarówno małe zasoby kadrowe, jak i ograniczone środki finansowe, które trzeba było niwelować ofiarnością, zaangażowaniem ideowym i sprawną organizacją.

G

Jerzy Wojciech Grycmacher (ur. 1936)

Pasjonat historii, dawnych dziejów Gryfic. Urodził się w Żninie w 1936 roku. Zgromadził wiele dokumentów, zdjęć, starych map, planów, opowieści. Spisuje powojenne dzieje miasta, skupia środowisko lokalnych historyków, prowadzi prelekcje w miejscowych szkołach i zachęca młodzież do poszukiwania własnej tożsamości etnicznej i znajomości dziedzictwa kulturowego regionu.

H

Jerzy Hoffmann (ur. 1932)

Polski reżyser i scenarzysta filmowy. Pochodzi z rodziny lekarzy narodowości żydowskiej. Dzieciństwo spędził w Gorlicach. W 1939 roku został wywieziony wraz z rodziną na Syberię. W drugiej połowie lat 40. przeniósł się do Bydgoszczy, gdzie podjął naukę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Cypriana Kamila Norwida.

I

Eugeniusz Izdebski (ur.1949)

Artysta urodził się 13 lipca 1949 r. w Słupach, w centrum Pałuk. Już w dzieciństwie interesował się sztuką. Obserwował ojca, który wyplatał z wikliny różne użytkowe przedmioty, nadając im niepowtarzalne piękno. Potem była Zasadnicza Szkoła Drewna w Łabiszynie i pierwszy poważny kontakt z drewnem. Powoli, obok spraw czysto teoretycznych i zawodowych, doskonalił warsztat artystyczny. Oprócz drewna, korzystał także z gliny, gipsu i suporeksu

Do góry